Η Κυριαρχία των Tεχνολογικών Kολοσσών (Big Tech) και η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης έχουν κλονίσει τα θεμέλια της παραδοσιακής ενημέρωσης, φέρνοντας στο προσκήνιο νέους δρώντες: τους λεγόμενους influencers, τους δημιουργούς ειδησεογραφικού περιεχομένου (news creators), τους πολίτες-δημοσιογράφους, τα trolls του διαδικτύου και τα AI chatbots.
Απέναντι στα νέα δεδομένα που διαμορφώνουν το μέλλον της ενημέρωσης, η Renate Schroeder, Διευθύντρια της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων (EFJ), αναλύει σε πρόσφατο άρθρο της ευρήματα έρευνας της EFJ που απαντάνε στο ερώτημα αν πρόσωπα από τις παραπάνω κατηγορίες έχουν θέση σε δημοσιογραφικές ενώσεις. Στην έρευνα, που έγινε τον Νοέμβριο του 2025, συμμετείχαν 25 δημοσιογραφικές οργανώσεις-μέλη της EFJ από 22 ευρωπαϊκές χώρες και τα αποτελέσματα έδειξαν, μεταξύ άλλων, πως:
- 9 ενώσεις δεν έχουν υιοθετήσει ακόμη μια σαφή πολιτική και το ζήτημα βρίσκεται υπό συζήτηση.
- 8 ενώσεις δέχονται news creators υπό την προϋπόθεση ότι ασκούν ακέραια το λειτούργημα του δημοσιογράφου, τηρώντας τη δεοντολογία που ορίζει το επάγγελμα.
- 8 ενώσεις δεν θεωρούν δημοσιογράφους τους ψηφιακούς δημιουργούς ειδήσεων, οπότε δεν τους δέχονται ως μέλη.
Με βάση αυτή την έρευνα, η Renate Schroeder διατυπώνει στη συνέχεια του άρθρου ορισμένα συμπεράσματα για το μέλλον της παραδοσιακής δημοσιογραφίας. Αρχικά, οι δημοσιογραφικές ενώσεις δεν μπορούν να αγνοούν τους news creators, καθώς αυτοί έχουν πλέον έντονη επιρροή στο κοινό, αλλά συχνά λειτουργούν χωρίς δημοσιογραφικούς κανόνες. Η λύση είναι η σταδιακή ενσωμάτωσή τους στις ενώσεις, ώστε να μεταφερθούν στις ψηφιακές πλατφόρμες οι βασικές αρχές δεοντολογίας: η αξιοπιστία, η διασταύρωση των πηγών και η ευθύνη απέναντι στον πολίτη.
Ακόμη, οι αναγνώστες και οι θεατές -ειδικά οι νεότεροι- δείχνουν πλέον εμπιστοσύνη σε συγκεκριμένα πρόσωπα και όχι σε απρόσωπους οργανισμούς. Για τον λόγο αυτό, τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης οφείλουν να προσαρμοστούν και να δώσουν βήμα στους δημοσιογράφους τους να λειτουργήσουν ως αυτόνομες ψηφιακές παρουσίες στα social media. Έτσι, θα κερδίσουν την χαμένη αξιοπιστία του κοινού.
Επιπλέον, σε περιόδους κρίσης όπου απειλούνται οι δημοκρατικοί θεσμοί, ένας δημοσιογράφος μπορεί να λειτουργεί και ως ακτιβιστής υπέρ της αλήθειας. Αυτό δεν μειώνει την αξιοπιστία του, υπό την προϋπόθεση ότι παραμένει αυστηρά πιστός στα πραγματικά γεγονότα και διατηρεί πλήρη διαφάνεια.
Τέλος, η τρέχουσα πρόκληση για τον κλάδο δεν είναι ο ανταγωνισμός με την τεχνητή νοημοσύνη ή πώς οι δημοσιογράφοι να γίνουν influencers. Η ουσία βρίσκεται στο να βρουν το κοινό τους εκεί που κινείται σήμερα, κρατώντας ανέπαφη την επαγγελματική τους ακεραιότητα και την ανθρώπινη υπόσταση.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο της Renate Schroeder εδώ.
