Στην Ευρώπη του 21ου αιώνα, η Τεχνητή Νοημοσύνη, η συγκέντρωση της αγοράς των Μέσων Επικοινωνίας από μεγάλες κερδοσκοπικές εταιρίες που συνδέονται με πολιτικούς φορείς, καθώς και οι μέθοδοι άσκησης εκφοβισμού προς τους δημοσιογράφους μέσω αδικαιολόγητων αγωγών (SLAPP), αποτελούν τους βασικότερους κινδύνους για την πολυφωνία και την δυνατότητα απρόσκοπτης ενημέρωσης των ευρωπαίων πολιτών από τους δημοσιογράφους.
Στην ετήσια αναφορά του Κέντρου για την Πολυφωνία και Ελευθερία των Μέσων (CMPF) για το έτος 2026 καταγράφονται ευρήματα που επιβάλλουν την αναδιαμόρφωση του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι εργασιακές συνθήκες, η ασφάλεια αλλά και το έργο των δημοσιογράφων.
Παρόλο που από τον Αύγουστο του 2025 έχει τεθεί σε εφαρμογή η Ευρωπαϊκή Πράξη για την Ελευθερία του Τύπου (EMFA), μία στις τρεις ευρωπαϊκές χώρες βρίσκεται στα ποσοστά υψηλού ρίσκου για το δημοσιογραφικό έργο και την ασφάλεια των δημοσιογράφων. Στις σκανδιναβικές χώρες, η πολυφωνία και οι συνθήκες εργασίας βρίσκονται σε σχετικά καλύτερη θέση. Κατεβαίνοντας προς τα Βαλκάνια, η εικόνα γίνεται αρνητική, καθώς η απαξιωτική αντιμετώπιση των δημοσιογράφων αυξάνεται.
Στην Ελλάδα, πιο συγκεκριμένα, τα ευρήματα της αναφοράς μαρτυρούν πως η χώρα βρίσκεται σε μεσαίο προς υψηλό επίπεδο κινδύνου ως προς την άσκηση της δημοσιογραφίας. Η κατάσταση δείχνει να είναι σταθερή σε σχέση με το 2025 όσον αφορά την προστασία των δημοσιογράφων από σωματική και λεκτική βία και βία μέσω αγωγών, με το ποσοστό κινδύνου στο 69% – δεύτερη χειρότερη επίδοση, μετά την Σερβία με 77%. Ο κίνδυνος από την αδυναμία κατοχύρωσης των βασικών δικαιωμάτων των δημοσιογράφων ως εργαζομένων φτάνει σε ποσοστό 58%. Η πολιτική ανεξαρτησία των δημοσιογράφων, σύμφωνα με την έρευνα, είναι περιορισμένη, ενώ η μεγάλη συγκέντρωση ιδιοκτησίας στην αγορά των ελληνικών Μέσων ανεβάζει τον σχετικό κίνδυνο σε ποσοστό 67%. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τις οικονομικές και έμφυλες διακρίσεις που αποτρέπουν τους δημοσιογράφους από την πρόσβαση σε πληροφορίες, έχουν ως συνέπεια τη σταδιακή μείωση του αριθμού δημοσιογράφων που βρίσκονται σε μέσα ενημέρωσης, πόσο μάλλον των freelance δημοσιογράφων, οι οποίοι έχουν πολύ λιγότερα δικαιώματα και περισσότερο ρίσκο στα πλαίσια άσκησης του επαγγέλματος.
Οι ερευνητές κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας την ανάγκη βελτίωσης και αντιμετώπισης των προβλημάτων που καλούνται να ξεπεράσουν οι δημοσιογράφοι, προτείνοντας μάλιστα ισχυρότερη θεσμοθέτηση για τις συνθήκες εργασίας, συμπεριλαμβανομένου του κατώτατου μισθού και της κοινωνικής ασφάλισης.
