Το Διεθνές Ινστιτούτο Τύπου (IPI) καλωσορίζει την νομοθεσία που ψηφίστηκε από το Ελληνικό Κοινοβούλιο στις 31 Ιουλίου 2026 για την αντιμετώπιση των καταχρηστικών αγωγών SLAPP, η οποία ενσωματώνει την Ευρωπαϊκή Οδηγία του 2024 και ενισχύει την ασφάλεια και προστασία των δημοσιογράφων.
Η Ελλάδα καθίσταται μία από τις πρώτες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εφαρμόζει τη συγκεκριμένη νομοθεσία, ώστε να προστατέψει τους δημοσιογράφους και τα Μέσα Ενημέρωσης από εγχώριες και διασυνοριακές αγωγές SLAPP.
Σύμφωνα με το IPI, ο νόμος ξεπερνά τα ελάχιστα ευρωπαϊκά απαιτούμενα και ενισχύει το νομικό περιβάλλον για την ερευνητική δημοσιογραφία δημοσίου συμφέροντος. Ανάμεσα στα πιο θετικά στοιχεία περιλαμβάνεται ο μηχανισμός ταχείας απόρριψης, που επιτρέπει στους εναγόμενους δημοσιογράφους να ζητούν την απόρριψη αγωγών που θεωρούνται «προφανώς αβάσιμες ή απαράδεκτες» εντός 30 ημερών. Επιπλέον, οι δικαστές έχουν στο εξής τη δυνατότητα να επιβάλλουν κυρώσεις στους ενάγοντες, υποχρεώνοντάς τους να καλύπτουν πλήρως τα δικαστικά έξοδα.
Ακόμη, δίνεται η ευκαιρία στις δημοσιογραφικές ενώσεις και οργανώσεις να παρέμβουν στη δικαστική διαδικασία μίας αγωγής, προκειμένου να υποστηρίξουν τους δημοσιογράφους, μία εξέλιξη που ικανοποιεί ιδιαίτερα το IPI.
Μαζί με τα θετικά, το IPI τονίζει και ορισμένους προβληματισμούς που ενδέχεται να σταθούν εμπόδιο στη θεσμοθέτηση της προστασίας των δημοσιογράφων. Η βασικότερη αδυναμία του νόμου έγκειται στο γεγονός ότι καλύπτει αποκλειστικά τις αστικές δίκες. Η συκοφαντική δυσφήμηση παραμένει ποινικό αδίκημα στην Ελλάδα, οπότε διατηρείται ανοιχτό το παράθυρο για την άσκηση ποινικών διώξεων, οι οποίες τιμωρούνται με πρόστιμο ή φυλάκιση.
Το Διεθνές Ινστιτούτο Τύπου σημειώνει ακόμη την έλλειψη πολιτικής συμφωνίας κατά τη διαδικασία ψήφισης του νόμου. Ενώ το κυβερνών κόμμα της Νέας Δημοκρατίας ενέκρινε τον νόμο, ορισμένα κόμματα της αντιπολίτευσης τον καταψήφισαν, ενώ άλλα υποστήριξαν πως το θεσμικό πλαίσιο θα έπρεπε να είναι πιο αυστηρό.
Το Ινστιτούτο υπογραμμίζει ότι η πραγματική αξία της μεταρρύθμισης θα αποδειχθεί στη καθημερινή δικαστική πρακτική, γι' αυτό και δηλώνει ότι θα παρακολουθεί στενά την εφαρμογή των νέων διατάξεων.
Διαβάστε ολόκληρη τη δήλωση του IPI εδώ.
