«Προστατέψτε τους Δημοσιογράφους. Υπερασπιστείτε τη Δημοκρατία». Αυτό ήταν ένα από τα κεντρικά συνθήματα που ακούστηκαν στη μαζική διαμαρτυρία στις 16 Σεπτεμβρίου 2026, όταν χιλιάδες πολίτες, δημοσιογραφικές οργανώσεις και ΜΚΟ κατέκλυσαν τους δρόμους της Βαλέτας και άλλων ευρωπαϊκών πρωτευουσών όπως οι Βρυξέλλες, το Παρίσι και το Βερολίνο. Αφορμή για το ξέσπασμα αυτής της διεθνούς οργής ήταν η δικαστική απόφαση που αθώωσε πλήρως τον Μαλτέζο μεγαλοεπιχειρηματία Yorgen Fenech για τη μακάβρια δολοφονία της σπουδαίας δημοσιογράφου Daphne Caruana Galizia.
Η δίκη πραγματοποιήθηκε στα Δικαστήρια της Βαλέτας στις 2 Σεπτεμβρίου 2026. Ο Yorgen Fenech βρέθηκε αντιμέτωπος με δύο κατηγορίες: της σύστασης εγκληματικής οργανώσεως (συνωμοσίας) καθώς και της συνέργειας σε ανθρωποκτονία από πρόθεση για τη δολοφονία της Μαλτέζας δημοσιογράφου στις 16 Οκτωβρίου 2017.
Την περίοδο που η δημοσιογράφος δολοφονήθηκε από έκρηξη βόμβας στο αυτοκίνητό της, ασχολούνταν με μια μεγάλη υπόθεση διαφθοράς και φοροδιαφυγής. Η έρευνά της βασιζόταν στα Panama Papers, εκατομμύρια εμπιστευτικά οικονομικά έγγραφα που είχαν διαρρεύσει από δικηγορική εταιρεία του Παναμά, και στόχευε να «ξεσκεπάσει» ένα σκοτεινό κύκλωμα στη Μάλτα, το οποίο συνέδεε άμεσα τον Yorgen Fenech με ανώτατους κυβερνητικούς παράγοντες.
Παρόλο που οι εκτελεστές της δολοφονίας έχουν καταδικαστεί, εννέα χρόνια μετά, ο ηθικός αυτουργός παραμένει ασύλληπτος. Η αθώωση του Fenech, ενός ανθρώπου που βάσει στοιχείων και καταθέσεων συνδέθηκε με τη χρηματοδότηση του εγκλήματος, αναδεικνύει την ατιμωρησία που περιβάλλει ισχυρά οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα. Παράλληλα, υπογραμμίζει την απουσία ουσιαστικών θεσμικών μηχανισμών για την προστασία των ερευνητών δημοσιογράφων, που αφήνει εκτεθειμένους όσους ασκούν έλεγχο στην εξουσία και υπονομεύει ευθέως τη λειτουργία των δημοκρατικών καθεστώτων. Για τον δημοσιογράφο Stephen Grey, ο οποίος από την πρώτη στιγμή ασχολήθηκε με την υπόθεση, η απόφαση ήταν «σαν να διακηρύσσει το δικαστήριο ότι η Γη είναι επίπεδη», αφήνοντας έτσι την οικογένεια του θύματος χωρίς δικαίωση.
Όπως χαρακτηριστικά τόνισε η οικογένεια της Daphne, «οι θεσμικές αδυναμίες που επέτρεψαν τη δολοφονία της παραμένουν ανεπίλυτες και χωρίς μεταρρύθμιση». Η υπόθεση της Daphne Caruana Galizia έχει αντιστοιχίες με την υπόθεση δολοφονίας του δημοσιογράφου Γιώργου Καραϊβάζ, στις 9 Απριλίου 2021, που παραμένει ακόμη ανεξιχνίαστη.
